Srpska slova i njihova posebnost

Srpski jezik pripada grupi južnoslovenskih jezika. Govori se pre svega u Srbiji (oko 6,5 miliona govornika), ali i van njenih granica, pa ukupno ima oko 14 miliona ljudi koji ga koriste.

Posebna odlika srpskog jezika jeste to što ima dva pisma – ćirilicu i latinicu. Obe abecede sadrže po 30 slova. Najpoznatije pravilo čitanja i pisanja postavio je Vuk Stefanović Karadžić, prvi priznati srpski filolog, a ono glasi:

Piši kao što govoriš, čitaj kako je napisano.

Ovo pravilo nije izmislio sam – preuzeo ga je od nemačkog filologa Johanna Adelunga, koji je u 18. veku isticao sličan princip: piši kao što govoriš.

---

Koja slova se izdvajaju?

Srpska abeceda ima nekoliko glasova kojih nema u mnogim svetskim jezicima, i upravo ona privlače pažnju:

Č, Ć, Đ, Š, Ž, Lj, Nj, Dž (odnosno č, ć, đ, š, ž, lj, nj, dž).

Zahvaljujući fonetskom principu, svako može da pročita srpski tekst bez prethodnog znanja jezika. Na primer:

Marko voli Njujork, ali živi u Beogradu.

Naravno, razumevanje rečenice je druga stvar, ali sama čitljivost je jednostavna – potrebno je samo malo vežbe.

---

Kako ova slova zvuče?

Da bismo približili izgovor, možemo ih uporediti sa engleskim rečima:

• C – zvuči kao ts u reči bits
• Č – zvuči kao ch u rečima check, chair → ček, čer
• Dž – isto kao j u jungle, jeans → džangl, džins
• Ž – sličan glas se javlja kod slova s u rečima measure, vision → mežr, vižn
• Ć – nežnije nego Č, slično kao na početku u reči tune kada se izgovara mekano
• Đ – približno j u duke kod mekšeg izgovora → đuk
• Lj – slično kao lli u million → miljon
• Nj – kao skup ne u reči new → nju
• Š – kao sh u reči shoe → šu
• J – izgovara se kao y u reči you → ju

---

Primeri u rečenicama

• Časlav i Ćira čekaju. (Časlav and Ćira are waiting.)
• Ćute i čuvaju tajnu. (They are silent and keeping a secret.)
• Zašto se žališ ili se šališ? (Are you complaining or joking?)
• Ljubiša se lako naljuti. (Ljubiša gets angry easily.)

---

Serbian is an easy language to spell and pronounce. It follows phonetic principles — every letter represents only one sound. In Serbian, you “write as you speak and read as it is written.” – Vuk Stefanović Karadžić

To make it simple, here’s an example: if your name is Christopher, Serbs would write it as Kristofer. They can hear nine separate sounds, so they write nine letters to represent them. Sometimes, they don’t shorten words but make them longer; for instance, in the word box, they hear b-o-k-s and write it as boks. That is how Michelle Obama becomes Mišel Obama, Harry Potter becomes Hari Poter, George Bush becomes Džordž Buš, John becomes Džon, Mary becomes Meri, and Simon becomes Sajmon.

There are two alphabets in use — latin and cyrillic. Both contain 30 letters to represent 30 sounds.